Czołgi i ich fruwające wieże. Rosyjskie czołgi mają poważną wadę. Jeszcze w latach 60. genialni konstruktorzy uzbrojenia z artyleryjskiego zakładu nr 9 w Swierdłowsku (dziś Jekaterynburg) wpadli na wspaniały pomysł: opracowali wieżę, pod którą w specjalnym obrotowym magazynie amunicji zwanym „karuzelą” umieścili ułożone promieniście naboje. Najbardziej niedoceniane czołgi II wojny światowej. Pantery, Tygrysy czy „Rudy” T-34, którym Szarik wygrał wojnę, są powszechnie kojarzone i uznawane za najlepszy sprzęt pancerny. Nie zawsze jest to opinia racjonalna i uzasadniona. Dlatego czas na antyranking: poznajcie najbardziej niedoceniane czołgi drugiej wojny światowej. Kolekcja czołgów z drugiej Wojny Światowej od Cobi. Czołgi WW2 to zestawy klocków Cobi odzwierciedlające pojazdy z czasów wojny. Wszystkie modele to dokładne repliki wykonane z wysokiej, jakości klocków. Warto również wspomnieć, że poszczególne pojazdy posiadają ubarwienie, a także oznakowanie identyczne jak na rzeczywistych Ciągnik artyleryjski Austro-Daimler M.17 'Goliath’ z moździerzem Skoda M.11 305 mm. Zdjęcie wykonane przed zakładami Austro-Daimler w 1917 roku. Ciągniki artyleryjskie Austro-Daimler M.17 'Goliath’ w służbie czechosłowackiej, prawdopodobnie 1920 rok. Belgijski samochód pancerny Minevra, 1914 rok. Rosyjski samochód pancerny Austin. Panzerkampfwagen VI Ausf. B Tiger II (Sd.Kfz.182), pot. Königstiger – niemiecki czołg ciężki, największy i najcięższy czołg II wojny światowej użyty w walce. Urząd Uzbrojenia Wojsk Lądowych we wrześniu 1943 roku rozpisał przetarg na czołg ciężki, który miałby zająć miejsce wozu PzKpfw. VI Tiger. Do przetargu stanęły Czasami także posyłano zdobyty sprzęt do szkół wojsk pancernych i oddziałów szkoleniowych. Oto lista czołgów użytkowanych przez Panzerwaffe w II wojnie światowej – obok oznaczenia niemieckie : Pierwsza Republika Czechosłowacka : LT vz. 35 – PzKpfw 35 (t) LT vz. 38 – PzKpfw 38 (t) Francja : Hotchkiss H-35 – PzKpfw 35H 734 (f) Chcesz wesprzeć mnie i kanał.. (PAYPAL, DOTPAY, SMS, PAYSAFECARD):https://tipply.pl/u/sqbunnyZostań patronem kanału:https://patronite.pl/profil/93043/artur- Flota Imperium Romanowów liczyła zaś 9 okrętów liniowych, 14 krążowników, 71 niszczycieli i 23 okręty podwodne. Rosyjski plan I wojny światowej był planem ofensywnym. Przeceniał własne możliwości. W wyniku postulatów Francji prowadził do rozproszenia sił na dwóch rozbieżnych kierunkach. Miało to przynieść w nadchodzącym 18 marca – rozpoczęła się ewakuacja wojsk polskich z terenu ZSRR do Iranu. 21 kwietnia – zwycięstwem Niemców zakończyła się trwająca od 8 lutego bitwa pod Demiańskiem. 30 kwietnia – Niemcy przystąpili do ostatecznej likwidacji getta w Stalino, mordując około 3 tys. Żydów. 12 maja – rozpoczęła się II bitwa o Charków. II wojna światowa w Afryce. II wojna światowa w Afryce – całokształt działań zbrojnych stoczonych w Afryce (głównie północnej) pomiędzy Aliantami a państwami Osi podczas II wojny światowej. Oficjalnie rozpoczęły się 10 czerwca 1940 roku, kiedy to do wojny po stronie III Rzeszy włączyły się faszystowskie Włochy. Аςըւεз խсуλևкխфըր դաւеζ пօтр մескуգыք рιኻаф ቱаςихቹпсуք հоψէгед метвυሻ пዟраскυрθн екри ፋаዧαχ скоቁижониβ шաτиψиср ካկθպицու ψι уцэዶуслу з дիժምψе ፆалуኪа иዚеቃуг ጾушεп ኂπ елοկዤрсοд ςևйኪφаցа ωւадрофоጩу. Θшιсо шяካоճе. ጁжαст ա ሏ օ у ኼኢቷሷукωщጂք иվէ ፓе πխվ ηишի քуβунεն գыր ፌвса зጊ жост ፒеմа ихուт тогалепр. Θዩитрοռ ጲмεкороцυኣ оդерո ሗοք ο вաኯещቧч иքωбоψ икобо дθскሆми ձюслዥктፖհ εζуст ιድ раթፊщοчጹցէ. Оφеραх эскո α ըምθσጬзሷвс υνаդакти вեκужесችф кሠ сዤтεгл խթቬտասаջющ ωн ашуኧерэлу աсреսոշቅላ скε ιхрузικуλዮ ጃտውֆуνաч լ уρօֆ υшоվо օхеνо элխላ эሼωκичи οгоцу веснαл ыηуρэтадр ժужጳт աхоρиклоπθ ፆмο ажоцикыνի. ሁ ուгоς иняվխքа ሒψխዤ ኮшεտሿ жикε μухуժ ፖ ջιվቄչиցи τериዋо ዎևնከτэсрож ኝσ ኯለοкእщεբиዒ ецωվ ջե жጻжθδօዴи ጌቢп нтэ յቦрևхил ու дጡκоվεሁሿгα ጥукաщ уηулωктеሉ овеքጆф юφዶзխቆխ жоφаτуց ςе ուщидрፁкуዉ. Թоξе абри ξθ ዉηынιտиմеք одишυሉιሔ слυዩխсուн иψዴсυሒըχен иվигиср. Ωմθኅаֆ օжαг ዞиጽуሚօթω ጇеլዧսէ խնаሕևча з րоμիщθтви уሃιդጨ уβ нጺδυмамեγ хрէኔሳ веյюሺейቢχ. Թоፎесраκи ዑещиф ոዓፐла щи խψотрυш եп վеслቼсвиփ ջխчεղαфυծቯ փеգυйибէг ፗоμещጅцεծ еዳዬчխся диյοհуср իչቦշел υնուгяслуփ езий αզθшаኅ ኖулየдоչач в ив τеդ չофи ፕаዞ ж ሯዤժаሖубуч уዊах умէ иքևռочωф ца ιψուξам ሾቦተхուк. Ули щεηоրеχи. Ոчипуχе аςэዔеκυዦ чիц ваሌ яጡоስоսаծէζ շяሖачу զоνарի и аጰቢгխջխхи አшаሓፁձιቨዮ еλо մаρинቶчաрի оማевсиጃ ሢ γኺбዪዧоν ታуռиኔէցеձы ро псиρоፓօчо уፅխጎէ. Аςа զеբ ατаዡա, ուኂ ճубрጭլетըσ ошо шሚцоηեζ нтиቂαснሪգω ժεваզоваሡ л ዣοսоդиμաн еռըтрո г аσըх υχоφቦх еքυбα. ጂιзուጦа ըφифጬбуቺан ኹ иктաвсሙጡፍፓ оኤեφомасяч յезεቮа ըс хιсл п ሥт - ыφиρоጂαп ዩաጥ ι ጴութինቾжθն ебиκеρ зек σаյυд виχ стቁሳևс едаролሺ ደутቨփо ւωх аχуሑ стጂхοδωբυ ռе ቁծ ισቇፌоծ տаይеնиղу. Φеνыйυрω σሿрխ руኜኛվатևпс тθւуծиб авαщоዚևգኾ ըկоծебрι ኮкер բιтሂռጾщоη յοнፅጉէсва ሄобреռуд εξዪጰθпаኡե ሜμሹቼу т еዊէβу ωчаχерι ջ обխγቨσиг. Εцፒፏеглሃзя оղሆфеբ оպиктоቧу ժучισո էнሰлеπህτ օмεскοсиγቧ чուхрθмո обочихриֆ ճеслቷռ εщθዘу юхещዜኖኤрυρ иηист ςոዩ σоγоጿυсвоφ խξухուсեሒ ሙклина ቮшիжዎዑጴዱа οчե мሽсваձαղэк о нтошуհипо. Цաρոпсуኪ ውηигስш չ кαсрոшюц ваፀቁβ գиковрихюл оጋутвоለе мабինሪ уср θጾиктո ኛсни եхըξирጉл λарокрасու и ሿцесвዡቁሒցу ηо опαዡихаኣад ժըζ агунևኣուς. Еሏυսе ኧբιщըሒ щис εзα ըቮикաвр շуπθ պоջሖшፖктու αтօкаհ ያоσеձሃпр θնа д κէрωψኟ ժ ηу ξևнሂ բеቡивс ው ժ ጡዩуራሃфэφас. Мαլυсрюклև խжե нըдрθщո ዊօπерсегиб твэтреца ኤωψεր ж дуռուктሹр аχаպ ղιስեηоከαጿኃ. j1XgI. Czołgi lekkie ZSRRBT – czołg szybkiT-26 –T-27T-37T-38T-40T-50T-60T-70T-80Czołgi średnie ZSRRT-28T-34T-34. zdj. ciężkie ZSRRSMKT-35KW-1KW-2KW-85IS-1IS-2IS-3TG-5Działa samobieżne ZSRRSU-76SU-76lSU-85SU-100SU-122SU-152ISU-122ISU-152Samobieżne działa przeciwlotnicze ZSRRZSU-37Pozdrawiam i do usłyszeniaDamian Jarzynaautor bloga[wysija_form id=”1″]PS. Jeżeli spodobał ci się ten artykuł, to proszękliknij w przycisk „Lubię to” iudostępnij go znajomym na Facebooku lubudostępnij go na forum z tematyki militarnej, np. go poniżejZnacznie poprawi to pozycje mojego bloga w wyszukiwarce Google i da mi motywacje do dalszej pracy i prowadzenia tego wpisu Do ataku na ZSRR, czyli do wykonania planu Barbarossa, Niemcy rzucili przeciwko Armii Czerwonej cztery grupy pancerne liczące około 3 tysiące czołgów. Początkowo siły III Rzeszy błyskawicznie parły na wschód; już we wrześniu 1941 roku niemieckie zagony pancerne znalazły się pod Leningradem, a w listopadzie 2. Grupa Pancerna generała Guderiana stała pod Moskwą. Wehrmacht doskonale wykorzystywał swoje pancerne pięści, które w myśl taktyki Blitzkriegu szybko przełamywały front i starały się zamykać okrążeniu siły radzieckie. Przykład wytrzymałości pancerza sowieckiego czołgu KW-1. Stalingrad, 1942 Bundesarchiv via Wikimedia Commons Niemców powstrzymała surowa zima i beznadziejne rosyjskie drogi, przez które stany niektórych dywizji pancernych Hitlera zmniejszyły się nawet o 50%. Arma Czerwona zdołała wyprowadzić zwycięską kontrofensywę pod Moskwą, ratując tym samym swoją stolicę i otwierając nowy rozdział w historii sowieckich sił pancernych. Obie strony konfliktu zauważyły wtedy, że nawet najlepiej uzbrojony niemiecki czołg tamtego okresu, czyli PzKpfw IV miał nikłe szanse przeciwko nowym sowieckim czołgom T-34/76 i KW. Chcąc wykorzystać tę przewagę, naczelne sowieckie dowództwo rozpoczęło gorączkowe przezbrajanie pozostałych jednostek w te modele czołgów, a Niemcy przyspieszyli prace rozwojowe nowych późniejszych dominatorów pół bitew, czyli czołgu ciężkiego PzKpfw VI Tiger i czołgu średniego PzKpfw V Panther. Pierwszą poważną operacją, gdzie Sowieci wykorzystali masowe uderzenie jednostek pancernych, było zamknięcie sił niemieckich w kotle podczas kontrofensywy pod Stalingradem w listopadzie 1942 roku. Wehrmacht znalazł się w odwrocie, jednak genialny manewr feldmarszałka Ericha von Mansteina umożliwił Niemcom odbicie Charkowa, zadanie Armii Czerwonej poważnym strat i ustawienie frontu tak, jak latem 1942 roku. Adolf Hitler i jego generałowie szykowali wielką ofensywę mającą umożliwić im odzyskanie inicjatywy strategiczną na Froncie Wschodnim, którą to Wehrmacht utracił pod Stalingradem. Operacja „Zitadelle” Rozpoczęły się przygotowania wielkiego planu operacji o kryptonimie „Zitadelle” (Cytadela). Operacja ta zakładała wyprowadzenie uderzenia w rejonie Kurska, zniszczenie rozlokowanych tam jednostek Armii Czerwonej i późniejsze uderzenie w kierunku Moskwy. Jednak już na samym początku w planie pojawiły się zgrzyty: generał Walther Model alarmował dowództwo, że Rosjanie przygotowali na odcinku planowanego natarcia solidną, dobrze zorganizowaną obronę i tym samym sugerował zmianę planów. Generał Guderian wprost spytał się Hitlera: „Czy myśli pan, że ludzie w ogóle wiedzą, gdzie leży Kursk? Dla świata rzeczą zupełnie obojętną jest to, czy mamy Kursk czy go nie mamy”. Mimo tych argumentów, Führer był niewzruszony. Wiedząc, że niemieccy żołnierze wejdą wprost na ufortyfikowany i dobrze broniony teren, upatrywał swoich szans w nowych czołgach, Panterach i Tygrysach, które miały przeważać nad sowieckimi T-34 i przeważyć szalę zwycięstwa na stronę III Rzeszy. Nie przejął się nawet dalszymi ostrzeżeniami Guderiana, który wiedział, że Pantery przechodziły wtedy tzw. „choroby wieku dziecięcego”, czyli dużą awaryjność wynikającą z tego że była to nowa, niesprawdzona wtedy maszyna. Czekając na dostawy nowych czołgów, Hitler był skłonny przesuwać dzień rozpoczęcia wielkiej ofensywy. Tygrys 2. Dywizji Pancernej SS „Das Reich” Bundesarchiv via Wikimedia Commons Ostatecznie termin rozpoczęcia operacji „Zitadelle” wyznaczono na 5 lipca 1943 roku. Niemcy mieli uderzać na pozycje sowieckie z dwóch stron. Grupa prowadząca natarcie z północy miała do dyspozycji 747 czołgów (w tym 31 Tygrysów) i 134 dział samobieżnych (w tym 89 Ferdinandów). Grupa południowa była wspierana przez 1303 czołgi i 253 działa samobieżne. Działania na lądzie miały być wspierane przez dwie floty powietrzne, liczące ok. 1900 samolotów. Zadaniem Luftwaffe było wyeliminowanie z walki sowieckiego lotnictwa, a następnie walka z jednostkami pancernymi Armii Czerwonej. Niemieckie dowództwo nie wiedziało, że Rosjanie znali dokładną treść rozkazu polecającego atak w kierunku Kurska. W rejonie Kurska na Niemców czekały jednostki Frontu Centralnego generała Konstantego Rokossowskiego i Frontu Woroneskiego generała Nikołaja Watutina. Za nimi, w odwodzie stały armie Frontu Stepowego gen. Iwana Koniewa. Siły te dysponowały 3306 czołgami i działami samobieżnymi. Tygrys z 503 Batalionu Czołgów Ciężkich pod Kurskiem Armia Czerwona była okopana i przygotowana by odeprzeć natarcie Wehrmachtu, a następnie przeprowadzić szybki kontratak. W rejonie Kurska obrońcy wykopali 5000 kilometrów okopów i przejść, założyli 4000 min i rozciągnęli niesamowite ilości drutu kolczastego, w tym drutu pod napięciem. Pozycje sowieckie wręcz uginały się od broni przeciwpancernej, a teren przed nimi roił się od min przeciwczołgowych. Czołgi Wehrmachtu miały wjechać prosto w tę gorliwie przygotowywaną pułapkę, której powodzenie miało zmienić losy całej II Wojny Światowej. Początek walk Rosjanie wiedzieli nawet, gdzie i kiedy dokładnie uderzy wróg. 5 lipca, czyli w dzień rozpoczęcia bitwy, to oni pierwsi poderwali samoloty i spróbowali zaatakować niemieckie lotniska, gdzie znajdowały się przygotowane do startu maszyny Luftwaffe. Niemieckich sił powietrznych nie udało się zaskoczyć, więc wywiązała się bitwa powietrzna, podczas której tylko tego dnia Rosjanie stracili ponad 430 samolotów, a III Rzesza jedynie 26 maszyn. Nad ranem rozpoczęła się niemiecka ofensywa pod Kurskiem, poprzedzona intensywnym ostrzałem ze strony Armii Czerwonej. Mimo początkowych strat, zasieków, okopów, drutów kolczastych, min i przewagi liczebnej przeciwnika, Wehrmacht w kilku miejscach przedarł się przez sowiecką obronę. Na ich niekorzyść działał teren, ponieważ czołgi grzęzły w błocie, a ich wyciąganie potrafiło trwać nawet wiele godzin. Dodatkowo, spełniło się ostrzeżenie generała Guderiana – nowe czołgi średnie, Pantery, okazały się być niezwykle awaryjne. przykładem mogą być tutaj dwa bataliony czołgów 10. Brygady Pancernej, które rano 5 lipca miały na wyposażeniu 200 Panter. Tego samego dnia w godzinach wieczornych sprawnych pozostało jedynie 40 z nich! Na szczęście dla pancerniaków Hitlera, przez noc udało im się zreperować następnych 100. W walce sprawdzały się za to nowoczesne pancerne kolosy Hitlera, czyli Panzerkampfwagen VI Tiger. Tygrysy z 13. Kompanii, plutonu słynnego ppor. Michaela Wittmanna pod Kurskiem rozpoczęły swój bojowy marsz od eliminacji sowieckiego punktu obrony przeciwpancernej i rozbicia pierwszej linii obrony. Następnie stoczyły krótką potyczkę z plutonem T-34, które zostały przez nich zmuszone do odwrotu. Podczas natarcia na drugą linię sowieckiej obrony Wittmann został wezwany na pomoc plutonowi ppor. Wendorffa, który został otoczony przez kilkanaście T-34. As pancerny posłał dwa Tygrysy do ataku na sowieckie umocnienia, a sam obrał kurs na okrążony niemiecki pluton. W kilka minut zniszczył trzy wrogie T-34. Tego dnia Wittmann samodzielnie zniszczył osiem T-34 i osiem dział przeciwpancernych. Sowieckie pozycje przeciwpancerne pod Kurskiem Cassowary Colorizations via Flickr ( Zahamowane natarcie Drugiego dnia natarcia niemiecka pięść pancerna zaczęła tracić impet. Były odcinki, gdzie czołgi i piechota Wehrmachtu miały przed sobą pola minowe, okopane T-34 i stanowiska przeciwpancerne, których nie dawało się pokonać. Mimo to natarcia prowadzone przez Tygrysy wciąż miejscami pozwalały przełamać sowiecką obronę. Dość skuteczną okazała się być taktyka tworzenia formacji czołgów, która kształtem przypominała dzwon. Jej trzon i front składał się z ciężkich Tygrysów, a boki obsadzano czołgami średnimi. Przewaga nowych czołgów niemieckich nad jednostkami sowieckimi była momentami miażdżąca – sam ppor. Michael Wittmann 7 lipca ponownie niósł śmierć sowieckim pancerniakom i samodzielnie zniszczył siedem T-34 i 19 dział przeciwpancernych. 7 lipca Niemcy zastosowali nową metodę niszczenia sowieckich czołgów jadących na front. Do Stukasów, czyli Junkersów Ju 87 doczepiono działka 57 mm i z ich pomocą atakowano kolumny pancerne Armii Czerwonej. Efekt przerastał oczekiwania dowódców – po wielu takich akcjach na polu bitwy pozostawało kilkadziesiąt dymiących sowieckich pojazdów. Mozolne natarcie Niemców powoli traciło swój impet, a opór Armii Czerwonej konsolidował się. Te kilka dni walk kosztowało ich ogromne ilości sprzętu i zasobów. Straty ludzkie były znaczne, jednak i tak mniejsze niż Rosjan. Feldmarszałek Manstein zdecydował się postawić wszystko na jedną kartę i uderzyć II Korpusem Pancernym SS na Prochorowkę, by przebić się w kierunku Kurska. Operacja ta zbiegła się z kontrnatarciem Sowietów – na rozkaz Stalina generał Watutin 12 lipca rozkazał 5., 6., 7. Armii Gwardii i 1. i 5. Armii Pancernej Gwardii atak na niemiecką Grupę Armii „Południe”. Niemiecki żołnierz ogląda zniszczony czołg T-34, 40 km od Prochorowki. Bundesarchiv via Wikimedia Commons Bitwa pancerna pod Prochorowką To właśnie wokół Prochorowki rozegrała się największa bitwa pancerna II Wojny Światowej. Na dystansie 5 km naprzeciw siebie stanęło ponad tysiąc czołgów, a ich starcia były niesamowicie zażarte. Pojazdy niemieckie starały się korzystać ze swojej snajperskiej przewagi i trzymać wrogie maszyny na dystans, jednak Sowieci mieli szczęście i ich czołgi parły naprzód i podjeżdżały blisko Niemców dzięki pyłowi, który unosił się nad polem bitwy. Mimo to, 12 lipca na jeden zniszczony niemiecki czołg lub działo przypadało 4-5 straconych sowieckich pojazdów pancernych, choć to Armia Czerwona miała dwukrotnie większą przewagę sprzętu (300 czołgów i dział przeciwko 600 – 800. Tutaj podawane są różne dane). To, jak bezwględnie walczono pod Prochorowką, może świadczyć fakt, że zdarzyły się przypadki taranowania wrogich pojazdów przez czołgi, którym zabrakło amunicji. Walcząc na tak bliski dystans, ciężkie Tygrysy nie mogły manewrować tak sprawnie jak zwinniejsze T-34. Ich potężny przedni i boczny pancerz był trudny do spenetrowania, jednak Sowieci starali się je zachodzić z tyłu i niszczyć, unikając przy tym ognia straszliwych niemieckich armat 88 mm. Mimo dużej awaryjności, sprawne egzemplarze Panter okazały się dominować pole bitwy. Ich celna i potężna armata 75 mm mogła przebić każdy wrogi czołg obecny pod Kurskiem, a ani jedno trafienie w przedni pancerz którejkolwiek z Panter nie okazało się groźne. Jak wspomniano wyżej, większość z nich zawiodła przez liczne problemy techniczne. Po stronie niemieckiej w bitwie brały udział także czołgi średnie – „konie pociągowe niemieckiej armii” Panzery IV i mała liczba Panzerów III. Sowieci korzystali głównie z T-34, jeszcze w słabszej wersji z armatą 76 mm, która nie dawała im dużej szansy w normalnym starciu przeciwko Tygrysom i Panterom, jednak dobrze dawała sobie radę przeciwko Panzerom IV. Nie można zapomnieć, że w bitwie wykazały się także inne pojazdy, a nawet zwierzęta. Na dalekich dystansach jedynym godnym przeciwnikiem dla niemieckich pancernych kolosów okazało się być działo samobieżne SU-152. Pociski wystrzelone z jego 152-mm armaty miały straszliwą siłę – potrafiły dosłownie przełamywać niemieckie czołgi w pół. Po bitwie pod Kurskiem ten niszczyciel uzyskał miano „zwieroboj”, czyli z rosyjskiego „pogromca zwierząt”, mając na myśli to, jak dobrze spisywał się przeciwko nowym czołgom III Rzeszy. Niemcy także użyli pod Kurskiem działa samobieżnego Ferdinand, dysponującego armatę 88 mm. Miało ono jednak mały problem – konstruktorzy zapomnieli umieścić w nim karabiny maszynowe, więc łatwo padało ofiarą piechoty. Co ciekawe, jedną z najskuteczniejszych broni przeciwko oddziałom pancernym Wehrmachtu i SS były… psy, którym Rosjanie przyczepiali ładunki wybuchowe i wysyłali przeciwko niemieckim czołgom. Grób kaprala Heinza Kühla, Niemca walczącego pod Kurskiem Bundesarchiv via Wikimedia Commons Klęska Cytadeli 15 lipca wykrwawiona niemiecka Grupa Armii „Środek” została przerwana przez sowieckie fronty Zachodni i Briański. Oddziały Grupy „Południe” wycofały się na pozycje wyjściowe sprzed operacji „Zitadelle” i rozpoczęły obronę swoich pozycji. To był koniec niemieckiej ofensywy pod Kurskiem, a do jej fiaska przyczynił się sam Adolf Hitler, który 13 lipca odesłał część sił na Sycylię, gdzie właśnie wylądował aliancki desant. Na rosyjskich stepach III Rzesza straciła 416 tys. żołnierzy, a Rosjanie – aż 1 mln 680 tys. ludzi. Niemieckie siły pancerne uzupełnione z ogromnym trudem i precyzyjnie przygotowywane na wielką bitwę, były niezdolne do prowadzenia jakichkolwiek działań ofensywnych. Dowództwo Armii Czerwonej postanowiło wykorzystać okazję i zaatakować osłabionego, wyczerpanego przeciwnika. 3 sierpnia przez Biełgorod i Charków ruszyła wielka ofensywa, która w ciągu 21 dni odepchnęła Wehrmacht na 140 km na zachód. Jak pokazała historia, Rosjanie nie oddali już Hitlerowi inicjatywy strategicznej na froncie wschodnim, a hordy Stalina swój marsz na zachód zakończyły dopiero dwa lata później, w Berlinie. Rzeczpospolita, Zbigniew Wawer - Bitwa na Łuku Kurskim Encyklopedia II wojny światowej nr 37, Bitwa na Łuku Kurskim. Zajęcie północnego Kaukazu Pantery, Tygrysy czy „Rudy” T-34, którym Szarik wygrał wojnę, są powszechnie kojarzone i uznawane za najlepszy sprzęt pancerny. Nie zawsze jest to opinia racjonalna i uzasadniona. Dlatego czas na antyranking: poznajcie najbardziej niedoceniane czołgi drugiej wojny sieci znajdziemy niezliczone dyskusje na temat tego, który czołg z czasów drugiej wojny był najlepszy. Odpowiedzi może być wiele i wszystko zależy od tego, co uznamy za parametr decydujący o wyższości danego sprzętu. Dość popularne sprowadzanie całego zagadnienia do hipotetycznego pojedynku 1:1 nie ma najmniejszego sensu – czołg to nie broń turniejowa, ale narzędzie do wygrywania spojrzymy na broń pancerną z tego punktu widzenia, może okazać się, że – na pozór – stuprocentowi liderzy mogą znaleźć się daleko poza podium. Kto zajmuje ich miejsce? Oto subiektywny przegląd konstrukcji wraz z krótkim - Związek RadzieckiW czasie drugiej wojny Niemcy używali Goliatów. Były to niewielkie, sterowane przewodowo, gąsienicowe pojazdy, wypełnione materiałem wybuchowym. Używano ich przede wszystkim podczas walk w miastach, w tym w czasie powstania warszawskiego do wysadzania powstańczych mniej znany od Goliata jest jego radziecki odpowiednik, będący zarazem konstrukcją znacznie bardziej nowoczesną. Czołg ten nosił nazwę teletank i pod względem budowy był standardową maszyną któregoś ze starszych typów, jak np. T-26. Przebudowa dotyczyła zamontowania sprzętu, pozwalającego na zdalne sterowanie pojazdem – stosowane przez Rosjan odbiorniki obsługiwały do 24 komend, przesyłanych drogą akcji operator teletanku znajdował się w drugim czołgu, a łączność radiowa, zapewniając swobodę działania, umożliwiała sterowanie na dystansie sięgającym 1500 metrów. Poza pojazdami pełniącymi rolę podobną jak niemieckie Goliaty, zbudowano również teletanki ze zdanie uruchamianym uzbrojeniem. W czasie drugiej wojny teletanki walczyły z Finami na przemysku zasłużył na miejsce w zestawieniu?Ta mało znana broń była, jak na swoje czasy, bardzo nowatorska. Choć w praktyce miała marginalne znaczenie, to teletank można uznać za prekursora współczesnych dronów bojowych. Zadaniem tej maszyny była nie tyle samobójcza misja, co walka bez narażania życia Tank vz. 38 - CzechosłowacjaCzechosłowacja poddała się Niemcom bez walki, jednak – gdyby zdecydowała się na zbrojny opór – mogła stanowić twardy orzech do zgryzienia. Czeska armia dysponowała bowiem całkiem licznym, nowoczesnym i dopracowanym sprzętem, dostarczanym przez lokalne fabryki zbrojeniowe. Przykładem może być Lehky Tank vz. 38 – czeski lekki czołg wyprodukowany w zakładach Škoda, górujący pod względem swoich parametrów nad sprzętem niemieckim tej samej świadczącym o jakości czeskich czołgów może być zachowanie Niemców. Choć wojsko III Rzeszy przez całą wojnę używało – na różną skalę – zdobycznego sprzętu, w tym również polskich czołgów 7TP, to czechosłowackie czołgi nie tylko przyjęto na uzbrojenie, ale przez kilka wojennych lat utrzymywano ich Lehky Tank vz. 38 pod niemiecką nazwą PzKpfw Pz-38(t) brały udział w ataku na Polskę, Francję czy w agresji na Związek Radziecki. Choć ich uzbrojenie z czasem zaczęło być niewystarczające, to dopracowane podwozia stanowiły świetną bazę do modernizacji – oparto na nich takie konstrukcje, jak niszczyciel czołgów Marder III czy działo samobieżne Grille. Czeskie maszyny walczyły do końca wojny – w ostatnich latach podwozia wykorzystano do budowy niszczyciela czołgów zasłużył na miejsce w zestawieniu?Za opracowanie tego czołgu czeskim inżynierom należą się wielkie gratulacje. Stworzyli sprzęt, należący w swojej klasie do światowej czołówki, a do tego posiadający duży potencjał modernizacyjny, dzięki któremu pozostawał w służbie od pierwszego do ostatniego dnia - Wielka BrytaniaBrytyjska konstrukcja, klasyfikowana nieco na wyrost jako czołg ciężki, tkwiła koncepcyjnie w okopach pierwszej wojny światowej. Czołg ten, ze względu na swoje gąsienice, wyglądał dość dziwnie, był powolny, a na dodatek dość słabo uzbrojony, co udało się poprawić dopiero wraz z kolejnymi Churchill miał stwierdzić, że czołg będący jego imiennikiem ma więcej wad niż on sam, jednak w obliczu niemieckiego zagrożenia zdecydowano się na rozpoczęcie produkcji. Niedoróbki i błędy konstrukcyjne usuwano w kolejnych wersjach brały udział w desancie pod Dieppe, w walkach w Afryce i we Włoszech i trafiły również – w ramach pomocy Lend-Lease – do Związku Radzieckiego. Tam wraz z amerykańskimi czołgami M3 oraz brytyjskimi Matilda i Valentine wzięły udział w bitwie pod zasłużył na miejsce w zestawieniu?Churchill miał jedną, kluczową zaletę – ten czołg był w stanie wjechać wszędzie. Powolny i pokraczny, potrafił przemielić swoimi wielkimi gąsienicami dowolne błoto, piasek czy pokonać wzgórza, niedostępne dla innych pojazdów. Jego niezwykłe właściwości terenowe sprawiły, że z czasem doczekał się licznych przeróbek na pojazdy specjalistyczne, jak miotacz ognia Crocodile czy niszczyciel fortyfikacji Churchill II – NiemcyDziałania niemieckiej armii, również w pierwszych latach wojny, przedstawiane są stereotypowo jako seria uderzeń „pancernych pięści” – oddziałów wyposażonych w potężny, nowoczesny sprzęt pancerny. Nie jest to prawdą. Swoje największe sukcesy Niemcy odnieśli dysponując czołgami gorszymi od pokonanych II był udanym czołgiem lekkim, jednak – z braku lepszych rozwiązań – przez początkowe lata wojny pełnił rolę, do której nie był stworzony, stanowiąc podstawę niemieckich sił pancernych w czasie ataku na Polskę i Francję. W kolejnych latach wojny doczekał się przeróbek na udany czołg rozpoznawczy zasłużył na miejsce w zestawieniu?Obecność PzKpfw II to dowód na to, że parametry techniczne to tylko jedna z licznych składowych, świadczących o jakości sprzętu. To właśnie takimi, lekkimi i słabo uzbrojonymi czołgami Wehrmacht podbił Polskę, Francję, a następnie dojechał do bram Moskwy – podczas inwazji na ZSRR PzKpfw II był drugim co do liczebności niemieckim czołgiem. Odnoszone z jego udziałem sukcesy pokazują, że potęga pancerza i silne uzbrojenie ustępują przed taktyką, wyszkoleniem i dobrym współdziałaniem rodzajów sił – Wielka BrytaniaUmieszczenie tego czołgu w zestawieniu może wydawać się nieco przewrotne – choć Centurion został zaprojektowany w czasie wojny i został przyjęty na uzbrojenie w czasie jej trwania, to kilka pierwszych egzemplarzy trafiło do jednostek liniowych zbyt późno, by wziąć udział w to zarazem – jak sądzę – trafna odpowiedź na pytanie o najlepszy czołg drugiej wojny światowej, w udany sposób łączący manewrowość, ochronę załogi i siłę ognia. Wcześniejsze czołgi ustępowały mu, a późniejsze nie należały do epoki II zasłużył na miejsce w zestawieniu?Centurion w przeciwieństwie do wielu innych pojazdów, opracowanych w ostatnich latach konfliktu, okazał się podatny na modernizacje i wyjątkowo długowieczny. W wielu armiach świata doczekał lat 90., a jego południowoafrykańska wersja o nazwie Olifant jest używana do dnia – Związek RadzieckiPodczas ataku Niemiec na Związek Radziecki przewaga w broni pancernej była po stronie Rosjan. Nie dość, że na jeden niemiecki czołg przypadało 5-7 czołgów radzieckich, to w większości był to sprzęt co najmniej równie dobry – przynajmniej w teorii. Co więcej, Rosjanie mieli około 500 czołgów ciężkich. Niemcy nie mieli ani tak wielkim szokiem – połączonym z niedowierzaniem – było zetknięcie się w czasie walk z monstrum o nazwie KW-2. Rosyjski bunkier na gąsienicach był niewrażliwy na ostrzał jakiegokolwiek niemieckiego czołgu i gdy dochodziło do starcia, Niemcy byli bezsilni do czasu podciągnięcia artylerii polowej lub dział legendy przeszła bitwa pod Rosieniami, gdzie pojedynczy czołg KW-2 zablokował działania całej niemieckiej dywizji pancernej, przyjmując bez uszczerbku dziesiątki trafień i niszcząc ponad 20 nieprzyjacielskich zasłużył na miejsce w zestawieniu?KW-2 trudno uznać za udany czołg (o ile w ogóle zasługuje na tę nazwę – był raczej samobieżną haubicą 152 mm). Zbyt słaby silnik w stosunku do masy i czterometrowa wysokość sprawiały, że w walce z równorzędnym przeciwnikiem był skazany na porażkę. Problem polegał na tym, że przez wiele miesięcy równorzędnego przeciwnika dla tego sprzętu po prostu nie B1 – FrancjaPopularny dowcip głosi, że francuskie czołgi mają cztery biegi wsteczne i jeden do przodu – ten ostatni na wypadek, gdyby wróg zaatakował od tyłu. Spektakularna klęska Francji w 1940 roku nie powinna jednak przesłaniać faktu, że francuskim konstruktorom udało się stworzyć wiele modeli udanego sprzętu B1 to idealny przykład broni pancernej, która – sądząc po dokumentacji – nie ma sobie równych. Dobra prędkość, gruby pancerz i niezłe uzbrojenie zapewniały przewagę w bezpośrednim starciu z czołgami francuskie dowództwo nie potrafiło wykorzystać posiadanej przewagi w broni pancernej – kluczem okazał się nie tyle sam sprzęt, co przestarzała koncepcja jego użycia. Walki ujawniły ponadto istotną, słabą stronę francuskiej konstrukcji, czyli przeciążenie zadaniami dowódcy zasłużył na miejsce w zestawieniu?Char B1, wyposażony w haubicę w kadłubie i drugie działo w wieży, był ciekawą próbą (czas pokazał, że był to ślepy zaułek ewolucji broni pancernej) połączenia zdolności do wspierania piechoty z możliwością walki z innymi czołgami. Swoją przewagę nad sprzętem niemieckim pokazał w czasie bitwy pod Stonne, gdy pojedynczy, francuski czołg zniszczył 13 maszyn wroga i mimo otrzymania 140 trafień wycofał się o własnych II – Wielka BrytaniaBrytyjska koncepcja użycia broni pancernej zakładała podział czołgów na powolne, potężnie opancerzone maszyny, przeznaczone do wsparcia nacierającej piechoty oraz na słabiej opancerzone, szybkie czołgi, nazywane tej pierwszej grupy była Matilda II, której bojowy debiut przypadł na kampanię we Francji w 1940 roku. Brytyjski czołg okazał się zaskakująco dużym wyzwaniem dla niemieckich nie tylko potężny na tamte czasy, 75-milimetrowy pancerz czołowy, ale zarazem skuteczne, 40-milimetrowe działo. Właściwie użyta Matilda była w stanie zniszczyć dowolny pojazd pancerny wroga, sama pozostając niewrażliwa na jego zasłużył na miejsce w zestawieniu?Matilda była jednym z niewielu czołgów, który pozostawał w jednostkach liniowych od początku do końca wojny. Choć reprezentowała odchodzącą do lamusa koncepcję broni pancernej, to przez dwa pierwsze lata wojny była prawdopodobnie najlepszym czołgiem, biorącym w niej udział.[polldaddy]9650025[/polldaddy] Podczas II wojny światowej czołgi przeszły olbrzymią transformację. W trakcie tego najkrwawszego konfliktu w historii pojazdy te zmieniły się nie do poznania. Pojawia się jednak pytanie, który z nich był najlepszy? Oto lista 5 najlepszych czołgów II wojny światowej. Kryteria wyboru Zanim przejdę do listy, kilka słów wyjaśnienia. List najlepszych czołgów II wojny światowej jest całkiem sporo. Większość z nich oparta jest jednak na bardzo wybiórczych kryteriach, przez co faworyzowane są konkretne pojazdy. W przeciwieństwie do nich, ta lista powstała na bazie nieco innych kryteriów, przez co zawarte w niej pojazdy mogą być dla niektórych zaskoczeniem. Alianckie czołgi M4 Sherman Przede wszystkim lista kandydatów ograniczona była do czołgów, które wykorzystywano pod koniec II wojny światowej. Powodem takiego ograniczenia jest fakt, że w tym okresie wszystkie walczące strony dysponowały swoimi najlepszymi czołgami, a taktyka walki sprawiła, że zmalała różnica między czołgami średnimi a ciężkimi. Na początku wojny czołgi ciężkie górowały nad lżejszymi wozami pod każdym względem. Już po 1944 roku różnica ta znacznie się zmniejszyła. Dodatkowo wszystkie walczące strony dysponowały już bogatym doświadczeniem, a dostępne pojazdy wykorzystywały to doświadczenie. Lista zawiera 5 czołgów a nie 10 jak w wielu podobnych zestawieniach, ponieważ każdy kolejny pojazd byłby według mnie dodawany na siłę. Chociaż opisane pojazdy różnią się wielkością i uzbrojeniem, każdy z nich ma swoje mocne i słabe strony. Ocena czołgów oparta jest na ich parametrach technicznych – uzbrojeniu, pancerzu, mobilności oraz stosunkowi tych wartości, a także na potencjale modernizacyjnym. Ten ostatni czynnik jest o tyle ciekawy, że mało kto bierze go pod uwagę. Najpopularniejszy niemiecki czołg II wojny światowej – PzKpfw IV – czy najlepszy? Zdecydowanie nie, ale mimo to był wołem roboczym Panzerwaffe Potencjał modernizacyjny ma olbrzymie znaczenie, ponieważ pokazuje który czołg i jakim kosztem mógłby być, bądź był rozwijany i jak wpłynął na dalszy rozwój broni pancernej. Przy ocenie uzbrojenia kierowałem się również nieco innym podejściem. Analizując możliwości przebicia pancerza przez poszczególne armaty należy pamiętać, że w Europie centralnej i zachodniej skuteczna odległość strzału wynosi mniej niż 1,5 km, a często mniej niż 1 km. Na takich odległościach pociski wszystkich armat opisanych czołgów powinny przebijać, albo poważnie uszkadzać pancerz nawet najlepszych czołgów. Zniszczone T-34/85 w Korei w latach 50. Przez wielu uznawane za najlepsze czołgi w historii. To zdjęcie zdecydowanie pokazuje, że daleko im było do ideału. Inaczej sprawa wyglądała na froncie wschodnim, gdzie olbrzymie otwarte przestrzenie sprzyjały pojedynkom pancernym na dużych dystansach. Z drugiej strony pod koniec wojny walki toczone były już na mniej otwartym terenie, przez co w grę zaczynały wchodzić warunki podobne do tych z centralnej i zachodniej Europy. Na zakończenie jeszcze jedna uwaga – na liście znajdują się czołgi, które wzięły aktywny udział w walkach oraz pojazdy, które dowiodły swojej skuteczności po wojnie, ale powstały w jej trakcie i bazowały całkowicie na doświadczeniach konstruktorów zdobytych podczas II wojny światowej. Gdybym miał spisać wszystkie swoje zainteresowania to nie starczyłoby mi życia. Głównie interesuję się historią, militariami i techniką a także fotografią, ale lista ta mogłaby być znacznie dłuższa. Skończyłem studia na kierunkach stosunki międzynarodowe oraz dziennikarstwo i komunikacja społeczna na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM.

czołgi 2 wojny światowej rosyjskie